October 19, 2011

شکنجه‌گر کیست؟

دو روز قبل، در جلسه‌ای که در زمینه حقوق بشر در ماینس (آلمان) برپا بود و من هم در آن دعوت داشتم، دیداری دست داد که دلم را به درد آورد.

در میانِ دو برنامه، خانم جوانی به سراغم آمد و با اظهار محبت، و با مِن و مِن بسیار گفت که پدرش با من در زندان هم‌پرونده بوده است. او دختر منوجهر مقدم سلیمی بود که وقتی پدرش با من در بند بود فقط ده سال داشت. البته من منوچهر را علیرغم هم‌پرونده بودنش، نه قبل از دستگیری دیده بودم، نه بعد از آزادی‌ام از زندان هرگز دیدم. با او تنها چند ماهی در "اوین" هم‌سلول، و یک سالی در "قصر" هم‌بند بودم.

منوچهر، دو سال قبل از انقلاب، به همراه زندانیان سیاسی بسیاری که بعدها از مقامات رژیم اسلامی شدند مثل حاج مهدی عراقی، شیخ مهدی کروبی، اسدالله لاجوردی و بادامچیان و عسگر اولادی و ... در برنامه‌ی معروف به "سپاس آریامهر" شرکت کرد و از زندان آزاد شد.

معرفی دختر منوچهر به من، با تردید و نگرانی آشکاری انجام شد. بلافاصله علت این تردید را دریافتم. به او گفتم تصویری که من از پدرش در ذهن دارم همان تصویری نیست که در شوی تلویزیونی ساواک از او ساخته شد. گفتم که وقتی کتاب خاطراتم در بیاید خواهد دید که این حرف را برای آرامش او نمی‌گویم. منوچهر یکی از آگاه‌ترین و پرتجربه‌ترین زندانیانی بود که من شناختم که سخت‌ترین شکنجه‌ها را در اوین تحمل کرد. او وقتی بالاخره تاب شکنجه را نیاورد با صداقت کنار کشید و هرگز سعی نکرد خودش و عملش را توجیه کند.

هنوز حرفم تمام نشده، آن خانم جوان، مثل بچه‌ی گمشده‌ای که پدرش را یافته باشد بغلم زد و بر شانه‌ام گریست. در میان گریه گفت که نمی‌دانم چه کشیده است از دست مردمی که به خاطر اظهار ندامت پدرش سال‌ها او را تحقیر کرده‌اند. وقتی این را می‌گفت من هم نتوانستم جلو بغضم را بگیرم.

بعد، به این اندیشیدم که شکنجه و وادار کردن زندانی به ندامت، ابعدادش تا کجاها گسترش دارد. سه دهه است که رژیم شاه سرنگون شده، شکنجه‌گر و شکنجه شده‌ی آن دوران هر دو به فراموشی سپرده شده‌اند، اما داغی که بر دل یک دختر ده ساله نشسته تا پایان زندگی‌اش، تازه خواهد ماند.

شکنجه‌گران، به این درد ناعلاج واقفند که به هر ترفند سعی دارند زندانی را به ندامت وادارند. آن‌ها می‌دانند وقتی زندان و شکنجه پایان گرفت، این فرهنگِ یک جامعه‌ی عقب‌افتاده است که به شکنجه‌ کردن قربانیانِ شکنجه، همچنان ادامه خواهد داد.

□◊□

 

Posted by reza at October 19, 2011 10:29 PM
مطالب مرتبط