February 23, 2004

"چشم و گوش"


مدتى است از نوشتن از كوبا به دليل حرفهاى ديگر غافل مانده ام. شرائط كارى و مالى اجازه نداد در جشنواره سينماى نوين امريكاى لاتين كه هر ساله در ماه دسامبر در هاوانا برگزار ميشود شركت كنم. ولى اين حرف به اين معنا نيست كه تماسم با سينماى آنسوى جهان قطع است. همين ديروز از طريق ايميل اولين شماره بولتن خبرى/تحليلى تازه اى كه توسط "مدرسه بين المللى سينما و تلويزيون" كوبا منتشر ميشود به دستم رسيد. عنوانش "چشم و گوش" است. از ميان اخبار جالبى كه در آن است يكى از آنها را كه بايد براى سينما دوستان ايرانى، بويژه علاقمندان به سينماى رئاليستى، بسيار جالب باشد نقل ميكنم.

مسلما با نام "سزار زاواتينى" آشنائيد. او تئوريسين برجسته جنبش بزرگ سينمائى در ايتالياى پس از جنگ جهانى دوم يعنى مكتب نئورئاليسم است. دنياى سينما، زاواتينى را به خاطر نگاه مستقيمش به واقعيت كه به شكلى خلاقه و هنرمندانه در دهها فيلمنامه از جمله "معجزه در ميلان"، "دزد دوچرخه" و "رم، ساعت يازده" ثبت شده است ميشناسد. به جرات ميتوان گفت كه در طول عمر صد و چند ساله سينما هيچ مكتبى چه در عرصه محتوائى چه فرماليستى به اندازه مكتب نئورئاليسم بازتاب نداشته و به شيوه هاى نوين بازپرداخت نشده است. هر جامعه اى، از جمله ايران خودمان، كه تا كنون توانسته است دوره اى از تكامل زبان و بيان سينمائى را به خود اختصاص دهد بى ترديد مستقيم يا غيرمستقيم از مكتب پربار نئورئاليسم تاثير پذيرفته است.

حالا بگذاريد از چهره سينمائى ديگرى كه مسلما به اندازه زاواتينى براى شما آشنا نيست نام ببرم كه با اين خبرى كه در "چشم و گوش" آمده ارتباط دارد: "فرناندو بيرى" ﴿Fernando Birri﴾. "بيرى" يكى از صاحب نام ترين فيلمسازان رئاليست در امريكاى لاتين است. او كه حالا حدود ۸۰ سال سن دارد اهل آرژانتين است و پدر سينماى مستند واقيعت گرا در آنسوى جهان به شمار ميرود. او كه خود در ايتاليا تحصيل سينما كرده است در آغاز دهه پنجاه ميلادى با تاسيس انستيوى فيلم مستند سازى در زادگاهش، سانتا فه، جنبش چشمگيرى در سينماى واقعيت گراى امريكاى لاتين ايجاد كرد.

خبر بولتن "چشم و گوش" اما اينست كه "فرناندو بيرى" در تدارك تهيه فيلمى در رابطه با "سزار زاواتينى" است كه در نوع خود منحصر به فرد است. نام فيلم "زا ۲۰۰۵" است ﴿زا= زاواتينى﴾، و قرار است براى اولين بار در جشنواره جهانى سينماى نوين امريكاى لاتين در دسامبر ۲۰۰۵ به نمايش در بيايد. اين فيلم داراى ۱۲ اپيزود خواهد بود كه هر اپيزود حدود ۹ دقيقه درازا خواهد داشت. شش اپيزود را "بيرى" از ميان فيلمهاى ساخته شده توسط كارگردانان سرشناس كشورهاى آمريكاى لاتين كه تاثير زاواتينى بر آنان انكار ناپذير است انتخاب خواهد كرد. و شش اپيزود باقيمانده را دانشجويان مدرسه بين المللى سينما و تلويزيون كوبا ﴿كه عموما از كشورهاى آمريكاى لاتين ميآيند﴾ تا سال آينده خواهند ساخت. "بيرى" در مورد پروژه اش اين چنين توضيح ميدهد: "اين فيلمى در مورد زاواتينى نيست و فيلمى هم نيست بر مبناى نوشته اى از او، بلكه فيلمى است الهام گرفته از زاواتينى، از شعر او، از ايده هاى او، از بدعتهاى ماندنى و كهنه ناشدنى اش. فيلمى به سياق زاواتينى و بنابراين تجربى، آنارشيستى و نوين."

اين را هم از بولتن نقل كنم كه در كميسيونى كه انتخاب فيلمنامه هاى دانشجويان را براى شركت در فيلم "زا ۲۰۰۵" به عهده دارد علاوه بر "بيرى"، نام "گابريل گارسيا ماركز" نيز به چشم ميخورد.

Posted by reza at February 23, 2004 6:18 PM
مطالب مرتبط